Âm nhạc yêu nước, mạch ngầm của thời đại

Trong nhịp sống hối hả của đời sống đương đại, khi thị hiếu giải trí thay đổi từng ngày, âm nhạc yêu nước vẫn lặng lẽ tồn tại như một mạch ngầm bền bỉ. Không ồn ào, không phô trương, những ca khúc mang tinh thần dân tộc vẫn tìm được đường chạm tới trái tim người nghe bằng sự chân thành và bằng những bối cảnh lịch sử – xã hội cụ thể.

Những năm gần đây, công chúng dễ dàng nhận ra sự trở lại của dòng nhạc này với những cách thể hiện mới mẻ. “Bắc Bling” mang hơi thở hiện đại, pha trộn chất liệu của văn hóa vùng miền ở Bắc Ninh nhưng vẫn vừa trẻ trung, vừa gần gũi. “Còn gì đẹp hơn hòa bình” lại chọn lối kể mộc mạc, nhẹ nhàng để nhắc nhở ta biết ơn quá khứ hào hùng cha ông đã từng hy sinh để đổi lấy những ngày tháng yên bình hôm nay. Những ca khúc ấy không hô khẩu hiệu, không lên gân, mà để cảm xúc tự dẫn lối.

Ca sĩ Hòa Minzy tái hiện bức tranh Tố Nữ trong MV Bắc Bling – Ảnh minh họa: Internet

Trong dòng chảy ấy, gần đây ca khúc “Thưa Đảng” do ca sĩ Anh Tú thể hiện đã tạo nên sự chú ý đặc biệt. Sự đặc biệt không chỉ đến từ giai điệu và giọng hát, mà còn từ bối cảnh: thời điểm Đại hội Đảng lần thứ XIV đang diễn ra. Khi lịch sử và hiện tại giao nhau, âm nhạc bỗng trở thành một cách ghi dấu thời đại.

Phần trình diễn của ca sĩ Anh Tú trên sân khấu chương trình “Mãi mãi niềm tin theo Đảng” tối 16.1 tại Hà Nội – Ảnh: FbNV

“Thưa Đảng” không kể chuyện bằng những khái niệm vĩ mô, mà mở ra từ ký ức rất gần: câu chuyện của ông, của cha, của những con người bình dị từng đi qua chiến tranh, từng xung phong, từng hy sinh mà không cần được gọi tên. Những ca từ như “Thưa Đảng quang vinh, con đã nghe từ ngày xưa, khi lúc ông con xung phong. 1930, khi toàn dân dậy sóng, khi dòng người trông mong, Bắc – Nam chung một lòng.” không chỉ là lời hát, mà là một dòng hồi tưởng lịch sử được kể bằng giọng điệu của thế hệ hôm nay. Trong bối cảnh Đại hội Đảng, nơi định hình những chiến lược lớn cho tương lai đất nước, ca khúc ấy mang ý nghĩa hơn bao giờ hết. Nó không đứng ngoài thời cuộc, cũng không đứng trên thời cuộc, mà song hành cùng thời cuộc bằng cảm xúc.

Tình yêu nước, suy cho cùng, không chỉ nằm ở những thời khắc lớn lao, mà còn hiện diện trong cách mỗi ngành nghề đóng góp thầm lặng cho xã hội. Người thầy gieo vào lòng học trò những bài học tử tế, những câu chuyện lịch sử được kể bằng sự tôn trọng và trung thực. Người bác sĩ yêu nước bằng việc ở lại tuyến đầu, chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Người công nhân, nông dân yêu nước bằng việc làm tốt công việc của mình mỗi ngày.

Mỗi ngành nghề đều có vai trò đặc biệt trong việc chuyển tải, truyền đạt những thông điệp về lòng yêu nước – Ảnh: AI

Với nghệ sĩ, tình yêu nước được gửi gắm qua tác phẩm. Ca sĩ, nhạc sĩ, diễn viên không trực tiếp cầm súng, nhưng họ dùng âm nhạc, hình ảnh, câu chuyện để lưu giữ ký ức tập thể. Những ca khúc yêu nước hôm nay không chỉ vang lên trong lễ kỷ niệm, mà còn xuất hiện trên các nền tảng số, trong playlist cá nhân, trong tai nghe của người trẻ một cách lan tỏa rất khác của tinh thần dân tộc.

Từ xa xưa, ông cha ta đã gửi gắm tinh thần ấy trong ca dao, tục ngữ: “Nhiễu điều phủ lấy giá gương, Người trong một nước phải thương nhau cùng” hay “Uống nước nhớ nguồn”, những câu chữ ngắn gọn nhưng đủ để nuôi dưỡng ý thức cộng đồng qua nhiều thế hệ. Âm nhạc yêu nước hôm nay, ở một cách nào đó, chính là sự tiếp nối của mạch văn hóa ấy. Chỉ khác ở hình thức thể hiện.

Với cá nhân tôi, khoảnh khắc câu hát đầu tiên của ca khúc “Thưa Đảng” vang lên, cảm giác rõ ràng nhất là niềm tự hào. Một niềm tự hào rất bản năng về dòng máu mình đang mang, về mảnh đất mình đang sống. Từ cảm xúc ấy, tôi bắt đầu lắng nghe nhiều hơn, để rồi hiểu thêm về những hy sinh thầm lặng của cha ông: những con người đã sống trọn đời cho một khát vọng chung, để thế hệ sau được lớn lên trong hòa bình.

Âm nhạc không thể thay đổi lịch sử, nhưng có thể giúp chúng ta nhớ lại lịch sử bằng trái tim. Và trong những thời khắc đặc biệt của đất nước, khi quá khứ – hiện tại – tương lai cùng hội tụ, những ca khúc yêu nước như “Thưa Đảng” nhắc mỗi người rằng: tình yêu Tổ quốc không ở đâu xa, mà bắt đầu từ sự biết ơn, từ ý thức trách nhiệm, và từ cách ta sống tử tế mỗi ngày.